woensdag 29 oktober 2014

Lampionnen maken van pompoenen


Nog even en het is Halloween. Maar ook Sint Maarten staat al weer voor de deur. Perfecte tijd dus, voor het maken van lampionnen. Bij ons thuis doen we dat al sinds jaar en dag van.... pompoenen!

Een heel leuke klus, die je kind ook nog eens in verbinding brengt met de natuur. Het is eigenlijk een spiritueel gebeuren, op speelse wijze. Door pompoenen te gebruiken die eetbaar zijn, en de vulling van de pompoenen te verwerken in een soep of een lekkere pompoentaart, geef je je kind onbewust een gevoel van dankbaarheid en respect voor wat moeder aarde ons allemaal schenkt. De gulheid van de aarde wordt innerlijk heel intens beleefd door zo bezig te zijn met zo'n pompoen. Een pompoen uithollen is namelijk heel hard werken, en dit doe je bij jongere kinderen natuurlijk samen. Maar ieder jaar komt het terug (ritueel), en kunnen ze ietsjes meer helpen. Dat geeft een goed gevoel! Zo bouw je samen aan een stukje ontwikkeling van creativiteit, natuurbewustzijn en zelfrespect. En dat allemaal door een lampion! Ik leg je dus graag uit hoe je het doet.

Benodigdheden:

een pompoen (groot of klein)
een stift om mee te tekenen
gutsjes*
Een groot mes
stevige lepels
1 kom voor het vruchtvlees
Eventueel 1 kommetje voor de zaden
1 kommetje voor het afval
theedoek of indien grote pompoen: badhanddoek of laken

* Gutsjes die geschikt zijn om creatief mee te werken (de gutsen van de doe het zelf handel zijn over het algemeen wat te grof) kun je vinden in hobbywinkels of online. Google maar eens op "gutssetje"

Werkwijze:

De eerste stappen in dit proces zijn niet voor jonge kinderen. Het vereist veel kracht en er wordt gewerkt met een mes.

Begin met de pompoen uit te hollen. Je moet hiervoor een deksel maken in de bovenkant. Dit doe je door de
schil diep in te snijden rondom de steel. Maak de opening groot genoeg. Het insnijden kun je gewoon doen met een rechte ronde lijn, of bijvoorbeeld in een stervorm (zie foto).

Wrik het deksel los. Soms is het wat moeilijk, dan zit er nog wat vast. Ga op die plekken nog even langs met je mes en probeer nog wat dieper te snijden. Vaak zijn het de draden aan de binnenkant die de boel tegen houden.

Aan de binnenkant van de pompoen zie je draden, zaden en vruchtvlees. Het vruchtvlees zit tegen de binnenkant van de schil aan, en dat kan heel dik zijn (zoals op deze foto's), of wat dunner. Bij de ene pompoensoort is het vrij hard, bij de andere vrij zacht. Dat is ook iets wat je gaat ontdekken als je dit vaker doet. Dat hoort ook bij de hele ontdekkingsreis! :)


Schep met een lepel de pitten en draden eruit. Als je het leuk vindt, kun je de pitten apart houden om te zaaien of te roosteren en op te eten. Wanneer alle draden en pitten weg zijn, houd je het vruchtvlees over. Dat zit vast aan de pompoen. Neem een stevige lepel met een beetje scherp randje en begin met het afschrapen van de pompoen. Vergeet ook het deksel niet! Dit vruchtvlees kun je allemaal in een pan doen, en daar later soep van koken of gebruiken voor een pompoentaart. (recept volgt)


Wanneer de pompoen is uitgehold, laat je je kind er een afbeelding op tekenen met de stift. Ook de hele kleintjes kunnen dit al doen!

Voor grotere kinderen geldt dat zij nu met gutsjes hun tekening mogen uitgutsen. Hierbij blijf je aan de buitenkant werken. Je gaat dus geen gaten maken. Er gaat alleen een laagje af tot er een dun laagje van het vruchtvlees over is. Hier kan straks het licht door schijnen.

Je kunt ook kiezen om wél gaten te maken, maar dat is dan meer voor de pompoengezichten. Hieronder laat ik wat verschillende opties zien:
 

Hier is gekozen voor een lichte achtergrond (uitgegutst) en een soort schaduw afbeelding







Bij deze stoere jongen is er voor gekozen om wél gaten te maken. Dit kun je beter doen met een mes.










En deze is gemaakt door een vierjarige: het kind tekent en mama of papa gutst de tekening uit

Eenmaal uitgegutst, plaats je een waxine lichtje in je lampion. Moet hij meegedragen worden met Sint Maarten? Of ga je langs de deuren met Halloween? Boor dan aan de zijkanten een klein gaatje (b.v. met een schaar of handboortje) en doe daar een ijzerdraadje doorheen om een hengsel te maken.

Het deksel van de pompoen kun je er weer bovenop plaatsen. Het is dan wel nodig om wat luchtgaten te maken. Dat doe ik meestal met een appelboor.

Ik wens jullie allemaal sfeervolle lichtjesdagen!

Mama Sanna